Zadatek ma zabezpieczać wykonanie ustaleń. Jeżeli strony nie postanowią inaczej, skutki wynikają z art. 394 Kodeksu cywilnego: jedna strona może stracić zadatek, a druga odpowiadać do wysokości podwójnej kwoty. Dlatego dokument powinien dokładnie opisywać samochód, cenę, termin i warunki zawarcia umowy końcowej.
Jeżeli chcesz uregulować również badanie auta, finansowanie, dokumenty i termin wydania, skorzystaj z pełnego wzoru umowy przedwstępnej sprzedaży samochodu z zadatkiem.
Zadatek jest przydatny, gdy strony uzgodniły konkretny samochód i cenę, ale finalna sprzedaż ma nastąpić później, na przykład po badaniu w warsztacie, uzyskaniu finansowania, spłacie zastawu albo przygotowaniu dokumentów.
Jeżeli kupujący chce jedynie zarezerwować oględziny bez stanowczej decyzji, lepsza może być zwrotna zaliczka albo brak wpłaty. Nie nazywaj kwoty zadatkiem, jeśli strony nie chcą jego ustawowych skutków.
Zadatek zalicza się na cenę. Jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, powinien zostać zwrócony. W dokumencie warto wprost zapisać, że wpłacona kwota pomniejszy cenę płatną przy podpisaniu końcowej umowy sprzedaży.
Jeżeli niewykonanie umowy następuje z przyczyn, za które odpowiada kupujący, sprzedający może odstąpić od umowy bez wyznaczania dodatkowego terminu i zachować otrzymany zadatek, chyba że strony ustaliły inne zasady.
Przykład: kupujący bez przewidzianej w dokumencie przyczyny nie stawia się w terminie i oświadcza, że jednak nie chce auta. Jeżeli spełnione są warunki zastosowania zadatku, sprzedający może go zatrzymać.
Jeżeli za niewykonanie odpowiada sprzedający, kupujący może odstąpić od umowy i żądać sumy dwukrotnie wyższej od wpłaconego zadatku, o ile strony nie uregulowały skutków inaczej.
Przykład: sprzedający po przyjęciu 2000 zł zadatku bez uzgodnionej podstawy sprzedaje samochód innej osobie. Kupujący może żądać 4000 zł.
Zadatek powinien zostać zwrócony w nominalnej wysokości, a obowiązek zapłaty podwójnej kwoty odpada, gdy:
Sam fakt, że kupujący po oględzinach zmienił zdanie, nie jest automatycznie okolicznością niezależną od stron. Dlatego warunki badania i możliwość rezygnacji trzeba opisać przed wpłatą.
Zadatek: kupujący wpłaca 2000 zł. Jeżeli bez uzgodnionej podstawy rezygnuje z transakcji, może stracić kwotę. Jeżeli bez podstawy rezygnuje sprzedający, kupujący może żądać 4000 zł.
Zaliczka: kupujący wpłaca 2000 zł jako część ceny. Gdy umowa nie dochodzi do skutku, zaliczka co do zasady podlega zwrotowi. Ewentualne odszkodowanie wymaga osobnej podstawy i wykazania roszczenia.
Nie wystarczy zdanie, że samochód ma przejść przegląd. Trzeba określić termin, miejsce lub sposób wyboru warsztatu, zakres badania oraz skutek wykrycia problemu.
Przykładowy zapis:
Strony uzależniają zawarcie końcowej umowy sprzedaży od badania pojazdu wykonanego do dnia ... . Jeżeli badanie wykaże uszkodzenie konstrukcyjne, wadę silnika lub skrzyni biegów albo szacowany koszt niezbędnych napraw przekraczający ... zł, kupujący może do dnia ... złożyć pisemne oświadczenie o rezygnacji. W takim przypadku zadatek podlega zwrotowi w nominalnej wysokości w terminie ... dni.
Katalog wad i próg kosztów dopasuj do samochodu. Bez tego strony mogą inaczej rozumieć wynik badania.
Przepisy nie wskazują jednej kwoty ani procentu. Zadatek powinien być odczuwalny, ale proporcjonalny do ceny i ryzyka. Zbyt wysoka kwota zwiększa koszt sporu, zwłaszcza gdy stan prawny auta, finansowanie albo wynik diagnostyki nie są jeszcze pewne.
Art. 394 KC zawiera zasady domyślne. Strony mogą uregulować skutki inaczej, dlatego przed podpisaniem przeczytaj cały dokument, a przy wysokiej kwocie lub nietypowych warunkach skonsultuj go z prawnikiem.
| Sytuacja | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Umowa dochodzi do skutku | Zalicza się na cenę albo zwraca, gdy zaliczenie nie jest możliwe | Zalicza się na cenę |
| Za niewykonanie odpowiada kupujący | Sprzedający może odstąpić i zachować zadatek | Co do zasady podlega zwrotowi |
| Za niewykonanie odpowiada sprzedający | Kupujący może odstąpić i żądać dwukrotności | Co do zasady podlega zwrotowi w nominalnej kwocie |
| Umowę rozwiązano albo żadna strona nie odpowiada | Zwrot w nominalnej wysokości | Zwrot w nominalnej wysokości |
Jeżeli odpowiada za niewykonanie umowy, sprzedający może odstąpić i zachować zadatek, chyba że strony ustaliły inaczej.
Jeżeli odpowiada za niewykonanie umowy, kupujący może odstąpić i żądać sumy dwukrotnie wyższej od wpłaconego zadatku.
Między innymi przy rozwiązaniu umowy oraz wtedy, gdy żadna ze stron albo obie strony odpowiadają za jej niewykonanie.
Nie. Dokument powinien określać, jakie wyniki badania pozwalają kupującemu zrezygnować i otrzymać zwrot.
Tak, ale trzeba uzyskać podpisane pokwitowanie jednoznacznie wskazujące, że kwota została przyjęta jako zadatek.
Data publikacji: 2026-07-06, ostatnia zmiana: 2026-08-12, dział: Blog Motoryzacja
Chcesz sprzedać samochód lub motocykl? Dodaj darmowe ogłoszenie motoryzacyjne
