Każdy, kto pisze, popełnia błędy. Niektóre są jednak szczególnie rozpowszechnione. Oto pięć z nich.
Do wyróżniania partii tekstu używamy kursywy, cudzysłowu oraz pogrubienia. Jest to stosunkowo proste, ale łatwo z tym przedobrzyć. Najprościej rzecz ujmując: należy stosować każdorazowo tylko jedno wyróżnienie:
Kilka przykładów:
Źle: „Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie”.
Poprawnie: Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie.
Poprawnie: „Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie.”
Źle: Czasami w tekście stosujemy pogrubienie, zwane też pod nazwą „bold”.
Poprawnie: Czasami w tekście stosujemy pogrubienie, zwane też pod nazwą bold.
Kolejnym błędem związanym z cudzysłowem jest nadużywanie go po słowach „tak zwany” lub skrócie „tzw.”.
Przykład:
Źle: Pojedyncze litery na końcu wiersza to tzw. „sieroty”.
Poprawnie: Pojedyncze litery na końcu wiersza to tzw. sieroty.
To samo dotyczy oczywiście kursywy – jest to niemalże zamiennik cudzysłowu, a więc jej także po „tzw.” nie stosujemy.
Stosunkowo prosta zasada dotycząca grzecznościowego stosowania wielkiej litery w zaimkach sprawia wielu piszącym spory kłopot. Wielka litera jest mianowicie nadużywana w ten sposób, że piszący wyróżnia nią samego siebie i to, co stanowi jego własność lub cechę.
W ten sposób okazuje grzeczność i szacunek… samemu sobie, co – to chyba każdy przyzna – jest wręcz śmieszne.
Przykład:
Źle: Zapewniamy, że Nasza firma dostarczy wszystko na czas. Zadzwoń do Naszych handlowców i zamów, a przekonasz się, że My nie zawodzimy.
Poprawnie: Zapewniamy, że nasza firma dostarczy wszystko na czas. Zadzwoń do naszych handlowców i zamów, a przekonasz się, że my nie zawodzimy.
Kiedy stosujemy wielką literę w zaimkach? Wyłącznie w formach adresatywnych, a mówiąc prościej: w odniesieniu do osób, do których się zwracamy:
Poprawnie: Chciałbym Ci przekazać, że nie zgadzam się z Twoim zdaniem. Mam nadzieję, że weźmiesz moją opinię pod uwagę.
W powyższym zdaniu „moją” zaczyna się wielką literą, bo piszący nie chce honorować samego siebie, natomiast „Ci” i „Twoją” odnosi się do adresatki lub adresata wypowiedzi, dlatego wielka litera podkreśla szacunek i sympatię autora do tej osoby.
To samo obowiązuje w liczbie mnogiej:
Poprawnie: Dziś zapraszamy Was na kolejne internetowe spotkanie. Udział w nim pozwoli Wam podnieść Wasze kwalifikacje dzięki naszym wskazówkom.
Proste, prawda? Adresat (wy) jest honorowany wielką literą, nadawca (my) pisany jest małą. „Wasze” (wielką literą) kwalifikacje i „nasze” (małą literą) wskazówki.
Ale uwaga: wielkich liter w odniesieniu do innej osoby nie stosujemy, gdy przytaczamy wypowiedź:
Poprawnie: Jeżeli Twój rozmówca wciąż się nie zgadza, zapytaj go: „a jaka jest twoja propozycja?”.
W tym wypadku „Twój” to adresat(ka) naszej wypowiedzi, natomiast potem występuje jakiś nieznany „on”, który na wielką literę już nie zasługuje.
Być może jest to kalka językowa z angielskiego („It seems to be easy”) i niemieckiego („Es scheint einfach zu sein”), choć nie ma co do tego pewności. Wielu piszących dodaje mianowicie „być” po wyrażeniach „zdawać się” i „wydawać się”:
Źle: To wydawało się być niemożliwe do realizacji.
Źle: Monika zdawała się być zmęczona.
Poprawnie: To wydawało się niemożliwe do realizacji.
Poprawnie: Monika zdawała się zmęczona.
To też jest dziecinnie proste, a jednak każdy korektor spotyka się z błędnym użyciem tych słów. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy mowa o dwóch osobach płci męskiej:
Źle: Jacek i Andrzej weszli do gabinetu. Oboje mieli na sobie garnitury.
Należałoby zapytać, który z nich jest kobietą…
Poprawnie: Jacek i Andrzej weszli do gabinetu. Obaj mieli na sobie garnitury.
Co trzeba zapamiętać?
Mam nadzieję, że ten niewielki zastrzyk wiedzy, a właściwie: powtórka z polskiego pozwoli Ci (sic!) pisać tak, by ani korektor, ani czytelnik nie płakał. Powodzenia!
Marek Trenkler
Autor jest właścicielem serwisu Texter.pl.
Data publikacji: 2021-02-18, ostatnia zmiana: 2021-02-18, dział: Blog Edukacja i szkolenia
Chcesz coś kupić lub sprzedać? Wystaw darmowe ogłoszenia
